Geoekološki kampovi u funkciji istraživanja i razvoja planina Crne Gore
Učesnici VIII Geo-ekološkog kampa na terenu
Geografija se uvijek bavila izučavanjem životne sredine i njenih osnovnih prirodnih,
antropogenih i tehnogenih komponenti. U procesu izučavanja sistema životne sredine ona
ima posebno mjesto među naukama, jer jedina može na adekvatan način dati odgovor na
većinu pitanja koji se tiču životne sredine. Zato se može smatrati da geografsko
istraživanje životne sredine predstavlja neophodan preduslov ekoloških istraživanja.
Geoekološke škole
Uviđajući značaj terenske nastave za studente i poslijediplomce geografije, grupa
profesora i saradnika sa Filozofskog fakulteta, odsjek za Istoriju i geografiju iz Nikšića i
Geografskog fakulteta iz Beograda, došli su na ideju da organizuju alternativni
(dopunski) vid obrazovanja preko održavanja geomorfoloških i geoekoloških škola.
Ukupno je organizovano pet geomorfoloških škola, koje su kasnije prerasle u geoekološke. Prve dvije škole us održane u Srbiji (Karataš 1998. i Kopaonik 1999.) Treća
geomorfološka škola je održana u BiH-a (Berkovići 2000.). Četvrta škola (2001.) je
održana na Biogradskom jezeru i širem prostoru Bjelasice i peta (2002.) u Bukovici, sa
zadatkom da se istraži prostor Durmitora, Sinjajevine i doline Bukovice. 
Geoekološke škole predstavljaju alternativni vid obrazovanja studenata, poslijediplomaca
i drugih zainteresovanih lica. Zbog obimnosti geoekoloških naučnih disciplina, koja se u
poslednjih nekoliko decenija sve više transformiše u „geoekološke nauke“, neophodno je
organizovati dodatne škole za obrazovanje najzainteresovanijih i najtalentovanijih.
Obimnost sadržaja i veliki broj studenata uključenih u nastavi, na osnovnim studijama, ne
daje dovoljno prostora da se svim geoekološkim problemima posveti dovoljna pažnja.
Zbog toga se u geoekološki razvijenim zemljama već odavno organizju alternativne
geoekološke škole. One su tematski koncipirane i odnose se samo na jedan problem u
geoekologiji.
Škole su organizovane tako da ne okupljaju samo polaznike iz jednog
univerzitetskog centra već iz više. Mnoge škole su prevazišle i nacionalne granice pa se
bave geoekološkim istraživanjima od strane studenata, koji tek planiraju da se ozbiljnije
bave ovom problematikom. Rad u školama je timski, organizovan po manjim grupama
koje zajedno rješavaju zadati problem. Individualni rad ogleda se u izradi opšte
geoekološke karte kao konačnog rezultata geoekološkog istraživanja. Ocjena uspješnosti
rada pojedinaca je javna u vidu debate. Na njoj se iznose svi uočeni problemi kao i
sugestije pojedincima kako dalje da nastave sa individualnim usavršavanjem. Zbog toga
se ove škole ne završavaju formalnim završetkom, nego i dalje nastavljaju sa radom preko naknadnih konsultacija sa predavačima i međusobnih kontakata samih polaznika.
Jedan od ciljeva škole je standardizacija metoda i metodologije geoekoloških istraživanja
u prilazu i rješavanju određenih geoekoloških problema. Predavači na alternativnim
geoekološkim školama su eminentni stručnjaci i specijalisti iz određenih geoekoloških
disciplina. U odabiru predavača uvijek se vodi računa da oni budu iz različitih
geoekoloških centara kako bi polaznici bili upoznati i sa sličnostima i razlikama u
koncepcijama geoekoloških istraživanja.
Time oni stiču neophodno iskustvo koje će
primijeniti u svojim budućim samostalnim istraživanjima. Konačni rezultat rada
alternativnih geoekoloških škola je povećanje broja zainteresovanih za geoekologiju, što
na fakultetima dovodi do povećanog broja diplomskih radova iz geoekološke
problematike, što ima ,za konačni cilj. povećanje ukupnog broja geoekologa.
Kvantitativne promjene će dovesti i do značajnih kvalitativnih promjena koje se ogledaju
u povećanju obima geoekoloških istraživanja, boljem i temeljnijem poznavanju reljefa
Crne Gore, kao i povećanju studija, knjiga, tematskih zbornika, časoposa i sl. iz ove
naučne oblasti.
Lipovo, 2011.
Za sprovođenje politike održivog razvoja neophodna je ekologizacija vaspitanja i
obrazovanja i podizanje nivoa ekološke svijesti koji predstavljaju i pretpostavku i cilj u
procesu modernizacije sistema i procesa vaspitanja i obrazovanja u Crnoj Gori, koja će
zahvatiti kako formalni tako i neformalni sistem obrazovanja. Ekološko obrazovanje
treba da poprimi karakter i ulogu glavnog mehanizma za razvoj ekološke svijesti, nove
etike, promjene ponašanja i načina života. Ono mora biti prilagođeno potrebama i
mogućnostima svih kategorija stanovništva, kako bi omogućilo ne samo egzistenciju
sadašnjoj, nego i budućim generacijama. Upravo iz tih razloga, realizuje se, već više od deset godina, projekat edukacije
studentske populacije sa smjerova geografije, biologije, prostornog planiranja i zaštite
životne sredine kao budućih, osposobljenih, kadrova neophodnih za realizaciju Projekta
održivog razvoja Crne Gore i Crne Gore ekološke države. Kako je prostor Crne Gore interesantan i sa aspekta poznavanja njenih biogeografskih
karakteristika i zaštite životne sredine, od 2003. godine, počinju sa radom geoekološki
kampovi. Njihov cilj je svestrano izučavanje prirodnih karakteristika planinskog dijela
Crne Gore.
Predmet istraživanja su bili prostori Biogradske gore i Bjelasice 2003; Doline
Tušine, Bukovice i planine Sinjajevine 2004. ; Lovćena i Ivanovih korita 2005. ; Štavna i Komovi 2006. ; Dolina Grbaje i Prokletija 2007. ; Planine Bioč, Maglić i Volujak 2008. ;
planine Kučke krajine 2009., Gornja Morača sa Moračkim planinama 2010.godine i
Lipovo, sa posebnom osvrtom na Sinjajevinu, 2011. godine.
Autor: Danijela Šoškić, prof. Istorije i geografije, 09.03.2012.
Ostavi komentar:
